Een van de belangrijkste factoren bij het kiezen van een band is de veiligheid. Winterbanden zijn speciaal gemaakt voor lage temperaturen, sneeuw, modder en ijs. In Nederland zijn winterbanden niet verplicht zoals in Duitsland, maar bij strenge vorst en winterse buien toch echt wel noodzakelijk. In plaats daarvan wordt in Nederland de all-season band veel gebruikt. Deze beoogt het beste van twee werelden te bieden; een zachtere samenstelling dan een winterband voor gebruik in koude en milde temperaturen,  maar de prestaties zijn veel lager dan die van echte winterbanden. Als je in de winter al eens het gevoel had dat je de controle over je auto begon te verliezen, lees dan verder om te weten te komen waarom.

een auto staat op een bevroren weg volledig onder sneeuw en ijs

Winterbanden: eigenschappen en voordelen

Winterbanden hebben een andere compound met silicium en een gespecialiseerde constructie voor een verbeterde grip en wegligging die je nodig hebt bij temperaturen onder de 7°C. Het profiel en de profieldiepte van winterbanden worden getypeerd door diepe, open loopvlak patronen die zijn ontworpen om modder weg te duwen en bevatten over het algemeen kleine groeven die lamellen worden genoemd en die in gladde oppervlakken bijten. Hierdoor hebben winterbanden maar liefst 21% meer grip dan all-season banden, dus je hebt een kortere remweg en een betere wegligging in bochten. Winterbanden zijn noodzakelijk als de temperatuur onder de -5°C zakt, maar al aanbevolen onder de 7°C. Behalve een betere wegligging en veiligheid geven winterbanden in koud weer ook meer comfort omdat ze niet zo uitharden en daardoor minder lawaai produceren. 

een grafiek van de prestaties van banden per graden

Tijdens winters weer gaan ze ook langer mee en zorgen voor een lager brandstofverbruik. Je kunt een winterband herkennen aan het logo “Alpine-Symbool/ 3PMSF” (Three Peak Mountain Snow Flake- drie bergtoppen met een sneeuwvlokje). Dit door de EU gecontroleerde opschrift 3PMSF verzekerd dat het product geschikt is voor het gebruik in de winter. Er zijn ook all-season banden met de markering “M+S”(Modder + Sneeuw) die als winterband gebruikt kunnen worden, maar omdat deze banden niet aan een gestandaardiseerde test zijn onderworpen is deze typering geen garantie.

Waarom zijn vierseizoenenbanden niet goed genoeg?

Vaak horen we van ervaren automobilisten het argument dat je vroeger het hele jaar op dezelfde banden reed, terwijl de winters ook nog eens strenger waren dan vandaag de dag... Laten we eens kijken of dat klopt.

Vierseizoenenbanden zijn een compromis: ze ontberen typische zomerkenmerken ten gunste van bepaalde winterse eigenschappen. Voor het huidige seizoen is dit het best mogelijke compromis. Wanneer je voor vierseizoenenbanden kiest, zul je bepaalde zomerse en winterse eigenschappen missen. Dat betekent dus dat een vierseizoenenband niet beter is dan een winter- of zomerband. Typische vierseizoenenbanden slijten bij hoge temperaturen langzamer dan winterbanden. Bij lage temperaturen en in de sneeuw zijn winterbanden altijd beter dan vierseizoenenbanden (ze hebben het juiste compound en loopvlakprofiel). Bij zomers weer zijn vierseizoenenbanden beter dan winterbanden maar minder goed dan echte zomerbanden, zowel op droog als nat wegdek.

het profiel van een winterband uitgelegd

Oponeo raadt af om ‘s winters op vierseizoenenbanden te rijden, tenzij je een kleine auto hebt die niet te veel rijdt en voornamelijk in de stad onderweg is. Als je vierseizoenenbanden kiest, onthoud dan om heel voorzichtig te zijn op wegen die zijn bedekt met sneeuw of ijs.

Twee of vier winterbanden?

Automobilisten die geld willen besparen, kiezen ervoor om slechts twee winterbanden te monteren en laten de zomerbanden gewoon op de andere as zitten. Wanneer je slechts één wielas van nieuwe banden voorziet, veranderen de rijeigenschappen, wat kan leiden tot

  • onder- of overstuur,

  • onvoorziene reacties van de auto in bochten en bij hoge snelheden,

  • en het risico op botsingen.

Een auto op twee soorten banden is onvoorspelbaar. Iedere as heeft andere grip, wat tot gevaarlijke situaties kan leiden. De enige veilige oplossing is montage van vier winterbanden. Alleen dan rijdt de auto neutraal en houden we volledige controle.

Interessant weetje

Tijdens de rally van Monte Carlo van dit jaar, die erom bekend staat dat het wegdek en de weersomstandigheden om de paar kilometer kunnen veranderen, hebben sommige teams wel erg creatieve oplossingen bedacht: Er werden niet alleen verschillende soorten banden aan per kant of as gemonteerd, maar zelfs kruislings! Zo'n beslissing moet onderbouwd zijn met veel langdurige tests en uitvoerige analyses.

Winterbanden en ABS en ESC

Het ABS vormt geen enkele vervanging voor winterbanden. Hoe slechter de banden, hoe sneller het systeem wordt geactiveerd, waardoor de remweg langer wordt. In de winter is ABS alleen effectief in combinatie met winterbanden die voldoende grip bieden. Banden die zijn afgestemd op de heersende weersomstandigheden, vormen een garantie op veiligheid.

Alle ondersteunende tractiecontrolesystemen zijn zonder twijfel zeer nuttig, vooral in de winter. Systemen vullen de rijeigenschappen van de banden aan, maar alleen als deze goed geselecteerd zijn voor de betreffende auto en de omstandigheden op de weg. In de praktijk kunnen we de werking van het tractiecontrolesysteem verbeteren door op seizoensbanden te rijden.

Banden bij een 4x4-aandrijving

Een vierwielaandrijving verbetert de tractie in situaties met verminderde grip. Auto's met dergelijke aandrijving rijden makkelijker over besneeuwde en vereiste wegen en sturen beter in de bochten.

Het soort aandrijving heeft weinig invloed op de remweg in een acute situatie. Als je op zomerbanden rijdt en de weg heel glad is, kan er een ongeluk plaatsvinden. Daarom wordt aangeraden op ook op 4x4-auto's winterbanden te monteren. Winterbanden vullen de voordelen van deze aandrijving uitstekend aan en verschaffen meer rijcomfort, veiligheid, grip in de bochten, tractie bij het optrekken en een kortere remweg.

Winterbanden zijn noodzakelijk

Dit artikel vermeldt vele voordelen van winterbanden, met grote invloed op de veiligheid. In de onderstaande tabel staan omstandigheden die vierseizoenenbanden en zomerbanden niet aankunnen en waarbij winterbanden vereist zijn om de veiligheid te waarborgen.

 hoge temp.lage temp.sneeuwregensneeuwmodderijsdroog asfalt
zomerbandband is geschiktband is ongeschikt(behoudt zijn eigenschappen tot 7 graden Celsius)band is ongeschiktband is geschiktband is geschiktband is ongeschiktband is geschikt
winterbandband is ongeschikt(verliest zijn eigenschappen boven 7 graden Celsius)band is geschiktband is geschiktband is geschiktband is geschiktband is geschiktniet altijd geschikt(zomer: meer slijtage van het loopvlak)
vierseizoenen-
banden
niet altijd geschikt
(meer lawaai)
band is geschiktband is ongeschiktniet altijd geschiktniet altijd geschikt(zomer: hoger brandstofverbruik)

Legenda:tak- band is geschikt nie- band is ongeschiktśrednio- niet altijd geschikt

Winterbanden met directioneel en asymmetrisch loopvlak

Eigenschappen van banden met directioneel loopvlak:

  • loopvlak in zigzagvorm
  • pijl voor de draairichting op de zijwand van de band,
  • doeltreffende afvoer van sneeuw, zodat de band continu contact houdt met de weg.

Eigenschappen van banden met asymmetrisch loopvlak:

  • verschil tussen de binnenste en buitenste gedeelte van het loopvlak,
  • het binnenste gedeelte zorgt voor waterafvoer en grip,
  • het buitenste gedeelte zorgt voor stabiliteit en grip in de bochten,
  • de voorzijde heeft asymmetrisch geplaatste groeven,
  • bij de montage van asymmetrische banden moet je zorgen dat het buitenste gedeelte van de band (opschrift op de zijkant: OUTSIDE) op de goede plek zit.

Aanvullende accessoires die helpen in de strijd tegen de winter zijn sneeuwkettingen. De voorschriften van sommige landen staan gebruik ervan toe bij zware omstandigheden. Op sommige plekken zie je het bord C-18 staan, dat duidt op verplichte sneeuwkettingen. Er bestaan ook fabrieksmatige banden met spikes, maar deze zijn slechts in een aantal landen toegestaan (Scandinavië, het Noorden van Rusland).

LET OP! Onthoud dat de auto tijdens het rijden met sneeuwkettingen minder stabiel is. Bovendien verkorten sneeuwkettingen de levensduur van de banden aanzienlijk.

  • winterbanden kunnen een maat smaller zijn dan zomerbanden,
  • bij winterbanden kun je een iets hogere druk aanhouden dan nominaal (0,2-0,3 bar).

Diepte van het loopvlakprofiel

een winterband waarop de 4mm indicator te zien is

Naar gelang fabrikant en model heeft een nieuw band een 8 tot 10 mm diep loopvlak.  Experts, zoals de Duitse ADAC,  zijn eensgezind dat banden met een loopvlak van minder dan 4 mm diep hun eigenschappen in de sneeuw verliezen en minder goed modder en sneeuw  afvoeren. Bij sommige banden is dit gemarkeerd met slijtage-indicatoren, zoals een sneeuwvloksymbool met daaronder “4 mm”, om aan te geven wanneer een band nog goed is voor winters weer. Als deze indicator wegslijt kun je beter je winterbanden vervangen en ze oprijden als zomerbanden. Bovendien zijn er veel Europese landen waar de lat hoger ligt en een verschillende minimum profieldiepte wordt vereist.

een afbeelding waarop de slijtage indicatoren goed te zien zijn.

In veel Europese landen geldt een minimale profieldiepte van 1,6 mm voor banden. Dit is vaak gemakkelijk te controleren, omdat veel banden voorzien zijn van een profiel slijtage-indicator of een profielslijtage-index, wat aangeeft wanneer de band een profieldiepte van 1,6 mm bereikt. Maar houd in gedachte dat dit het de minimale profieldiepte voor banden is in bijvoorbeeld Duitsland en niet de aanbevolen profieldiepte voor winterbanden. 

De landen waar meer sneeuw valt hebben vaak een minimum profieldiepte van 3 of 4 mm. Je kunt zien of de sneeuwbanden nog goed werken als een auto snel over verse sneeuw rijdt. Als het goed is zie je dan een witte spray achter elk wiel terwijl de band terug buigt naar zijn oorspronkelijke vorm en de sneeuw loslaat. In de sneeuw heeft een winterband ook een typisch gedrag om met het ontbreken van een asfalt wegdek om te gaan. 

Het profiel in winterbanden maakt dan slim gebruik van het vermogen van sneeuw om zich aan andere sneeuw te hechten –net als bij het maken van een sneeuwbal. Terwijl de band op zachte sneeuw rolt, sluiten de bredere kanalen in het loopvlak zich iets en grijpen ze een ‘handvol’ sneeuw. Terwijl de band blijft rollen, blijft de sneeuw in het loopvlak aan de sneeuw onder de band plakken en zorgt voor tractie.

Wat kost winterbanden wisselen?

Houd er dus rekening mee dat er nogal wat verschillen zijn in de minimale profieldiepte in de maanden die in de wintertoerisme gebieden als wintermaand aangemerkt worden (maximaal van oktober tot april). De boete kan oplopen tot € 5000, dus niet voor winterbanden wisselen kan ook hoge kosten met zich meebrengen. In de Alpen van Frankrijk en Italië moet op specifieke plekken de profieldiepte voor winterbanden tenminste 3,5 mm zijn, voor Oostenrijk, Kroatië en Bosnië-Herzegovina, Servië en Tsjechië geldt 4mm, voor Slovenië, Slowakije, Zweden, Noorwegen en Finland is minimaal 3 mm noodzakelijk en in Roemenië moeten winterbanden met een minimale profieldiepte van 2 mm worden gebruikt.

De kosten winterbanden wisselen zijn niet alleen de banden, of juist de boetes die je vermijdt. Als je de autobanden wisselt is de opslag ook erg belangrijk: in een koele, droge en donkere ruimte, zonder zonlicht of blootstelling aan chemische middelen. Tip: vaak biedt je dealer opslag en het wisselen aan voor een speciale prijs voor vaste klanten, € 50 per keer is een goede indicatie, opslag inbegrepen. Als hij voor winterbanden wisselen en opslag meer vraagt dan geeft je dealer kennelijk niet veel waarde aan trouwe klanten. Het beste is om meteen de banden samen met een set stalen velgen te kopen die beter tegen de winter bestand zijn.

Tot slot

Dus, wanneer winterbanden wisselen? Wissel voor winterbanden als je op wintersport gaat of als je voelt dat je auto niet goed op de weg ligt in de winter. Wissel wel alle vier de banden want alleen de aandrijfbanden wisselen kan de auto erg instabiel en onvoorspelbaar maken . Verder verhoog je de bandenspanning van je winterbanden met 0,2 bar in vergelijking met zomerbanden. Uiteraard geldt dit ook voor auto’s uitgerust met vierwielaandrijving, ABS of ESP. De aankoop van winterbanden is een investering in je eigen veiligheid, in die van de inzittenden en in andere weggebruikers. Voorspelbaar gedrag van een auto die uitgerust is met winterbanden betekent ook meer reiscomfort.